Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Songül Özer, aşıdan sonra antikor oluşması süreci hakkında önemli bilgiler paylaştı.

Antikor oluşması için en az 14 güne ihtiyaç var

 Dr. Songül Özer, ‘Koronavirüsle ilgili bilgilerin sınırlı olduğunu belirtmekle birlikte diğer genel virüs enfeksiyonlarında oluşan bilgilerle antikor testi süreci hakkında değerlendirme yapabiliriz’ dedi ve sözlerine şöyle devam etti:

“Bir virüs hastalığında immünoglobulin G tipi koruyucu antikorların gelişme süresi minimum 14 gündür. İkinci aşıyı yaptırdıktan sonra 14 gün geçmeden aslında kanda, serumda bakılan antikor seviyesinin yükselmesini beklemiyoruz. Aşıyı yaptırdıktan sonra ertesi gün kan tahlili yaptırıp antikor yükselmiş mi diye bakıldığında yükseldiğinin görülmemesi son derece normal bir durumdur. Bu sonuç aşının korumadığı anlamına gelmez. Antikorların henüz oluşmadığını ya da kanda tespit edilebilir düzeye henüz gelmediğini gösterir. En sağlıklı ölçüm minimum 14 gün sonra yapılmalıdır.”

Antikor oluşma süresinde değişiklik yaşanabilir

 Antikor oluşma sürecinde kişiye göre değişiklik yaşanabileceğini belirten Özer, “Ortalama 14 günlük süreden bahsediyoruz. Bu süre 3 haftaya ya da 1 aya da yayılabilir. Bazı durumlarda immünoglobulin G yanıtının tespit edilebilir düzeye gelmesi 6 haftaya da uzayabilir. Çok nadir sayıda insanda 14 günden önce de antikorun yüksek seviyede ve kanda tespit edilebilir düzeye gelebileceğini unutmamak gerekir” dedi.

Antikorun kanda 4-6 ay boyunca kalacağı öngörülüyor

 Antikorun kanda ne kadar süre kalacağına cevap vermenin ne kadar sürede oluşacağına cevap vermekten zor olduğunu ifade eden Özer, “Covid-19 için bu sürenin ne kadar olacağını henüz bilmiyoruz. Şu andaki bilgilerle ortalama 4-6 ay sürede yüksek kalabileceğini öngörebiliyoruz. Kornavirüs aşısı ya da koronavirüs hastalığı ile vücutta antikor oluştuğunda 4-6 ay süre ile kanda tespit edilebilir olduğunu ve hastalıktan koruyabileceğini söyleyebiliyoruz” diye konuştu.

Aşı ile 1 yıla çıkacağı tahmin ediliyor

 6 aylık sürenin aşı ile 1 yıla kadar uzatıldığını ve 1 yıl boyunca kanda immünoglobulin G seviyesine bakıldığında yüksek bulunacağını düşündüklerini dile getiren Dr. Songül Özer, “Aşılama çalışmaları yeni başladı. Yurt dışında ilk aşılar aralık ayında yapılmaya başlandı. O yüzden aşı yapıldıktan 14 gün sonra antikor ölçtürdüler ve tespit etmeye, çalışmalara başladılar. Ne kadar süre antikorun yüksek kaldığını ölçümlemek için tahminimize göre klinik çalışmalarda haftada 1 immünoglobulin G kontrolü yapılıyordur. Ancak ne kadar sürede yüksek kaldığını söyleyemezler çünkü aşı uygulanmaya başlayalı henüz 1 veya bazı ülkelerde 2 ay oldu. İkinci doz aşı uygulamaları tamamlanmış ülke sayısı zaten çok az. Onların da üzerinden henüz 2 ay geçmedi. Bu nedenle 3-5 aylık sürelerde çalışmaların bitmesini bekliyoruz. Antikorun kanda ne kadar uzun süre kaldığını bu çalışmalar gösterecek. Bu çalışmaları başka hastalıklarda ve başka aşılarda da görebiliyoruz” dedi.

Hepatit B’de aşı takvimi yeniden uygulanabiliyor 

 Hepatit B aşısının en sık gözlemlenen aşılardan biri olduğunu ifade eden Özer, “Hepatit B aşısını 3 doz veya bağışıklık durumuna göre bazen 4 doz yapıyoruz. Sonrasında 6 ay ve 1 yıl sonrasında kontrol ediyoruz. Kontroller sonucu hiçbir antikor gelişmediğini görebiliyoruz. Hepatit B’de tablo farklı olduğu için hiç aşılamamışız gibi 016 aşı takvimini yeniden uyguluyoruz. Bu durumda hastaya bir şans daha vermiş oluyoruz. Sonrasında tekrar antikor tahlili yapıyoruz ve sonuç yine negatifse vazgeçiyoruz. Covid-19’da henüz kontrol etme şansımız olmadı. Henüz bir hasta deneyimine sahip değiliz” dedi.

Covid-19’da da kişiye ikinci şans verilebilir

 Dr. Songül Özer, ‘Koronavirüs aşısından sonra 6 hafta sonunda kişide antikor gelişmemesi durumu ile ilgili henüz bilim insanları Hepatit B aşısında olduğu gibi aşı takvimini yeniden uygulama önerisinde bulunmadı’ dedi ve sözlerini şöyle tamamladı:

“Ancak muhtemelen bu yönde öneride bulunabilirler. Çünkü biz antikor geliştirmek için her zaman hastalara ikinci şansı veririz. Bazı immün sistemler çalışabilmek için biraz daha fazla antijenik uyarı bekliyorlar. İkinci aşılamadan sonra da hala kişide antikor gelişmiyorsa çalışmayı bırakırız. Zaten aşılama yapsak da maske, mesafe ve temizliğe dikkat etmemiz gerektiğini söylüyoruz. Antikor gelişmeyen kişiler için konuyu kapatmak gerekiyor. Bu durumda da virüslere karşı önlemleri her zaman hayatlarında bulundurmaları ve korunmaya devam etmeleri gerekiyor.”

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Songül Özer, aşının  virüse karşı etkileri ve gerekliliği ile ilgili önemli bilgiler paylaştı.

Virüs kapılsa da hafif geçirilmesi bekleniyor

 Aşının türüne göre değişmekle birlikte aşı olduktan sonra yüzde 65 ile yüzde 98 oranında koruma sağladığını belirten Dr. Songül Özer, “Mikroorganizma vücuda alınsa bile hastalığın meydana gelmeyeceğini öngörüyoruz. Aşı yapıldıktan sonra Covid olunursa eğer aradaki yüzde 30 ya da yüzde 10’luk dilimde olmak gerekiyor. Oradaki tabloda beklenti aşı olanlar hasta olsa bile hastalığı hafif geçirmeleridir. Hastanede ya da yoğun bakımda yatan hastaya dönüşmeden virüsü vücuda alsalar bile üst solunum yolu enfeksiyonu olarak basit bir şekilde geçirmelerini bekliyoruz” dedi.

İlk doz aşıdan sonra da virüsü kapma ihtimali var

 İlk aşıyı olduktan sonra aradaki 1 ay içerisinde tabii ki koruyuculuk tam olmadığı için virüsle hastalık kapma ihtimalinin olduğuna dikkat çeken Özer, “Virüsün vücuda girmesi ve hastalığa yakalanma ihtimali bulunuyor. Ancak hastaların o süreci hafif atlatmasını bekliyoruz çünkü vücutta az da olsa bir miktar hücre bu virüsü tanıyor olacak. O noktada tamamen kişinin bağışıklık sistemi önemli. Tek dozluk aşının bile oldukça yüksek antikor oluşturabileceği bir hasta kitlesi olacaktır. Covid-19 virüsünü aldığı anda bir doz aşı olduğu ve antikor geliştirdiği için hastalığı hafif geçirdiğini göreceğimiz bir hasta grubu olacak. Bir doz aşı ile hiç korunmayan, antikoru hiç yükselmeyen hasta grubu da olacaktır. Hiç aşılanmamış gibi olan ve bu koronavirüsü vücuduna bir aylık dönemde alıp da gerçekten ağır hastalığı geçirenler de olacak” diye konuştu.

 Hastaya göre değerlendirme yapılacak

 Hastaya göre değerlendirme yapılacağının altını çizen Dr. Songül Özer, “Aşı olsa da olmasa da hastanın şikayetleri ön plandaysa tedavisini uygulayacağız. Şikayet ya da semptomlar az ise ona göre tedavi uygulayacağız. Tek doz aşı şu anda hastalığı tamamen korumada yeterli değil. Şimdiki bilgiler bunu gösteriyor. O yüzden çok büyük ihtimalle vücutlarına bu virüs girdiğinde hasta olabilirler ama hastalığı hiç aşı olmayanlara göre daha hafif geçireceklerini bekliyoruz” ifadelerini kullandı.

Aşıdan sonra yapılan PCR test sonucu negatif çıkar

 Aşı yaptırdıktan sonra kişinin hasta olarak değerlendirilmeyeceğini dile getiren Özer, “O yüzden PCR testi de negatif çıkacaktır. PCR testi vücutta o anda hastalık yapma yeteneğinde olan bir mikroorganizmanın tespit edilmesine dayalı bir testtir. Solunum yolu akıntılarından sürüntü yoluyla aktif olan, hastalık oluşturma yeteneğinde olan virüsü tespit ederek PCR testinin pozitif olduğunu görebiliyoruz. Ancak aşı olan kişilerde böyle bir mekanizma olmaz.” dedi.

Aşı olanların süper taşıyıcı olma ihtimali bulunmuyor

 Süper taşıyıcılığın farklı bir kavram olduğunu ifade eden Dr. Songül Özer, “Vücutta çok fazla mikroorganizma olsa da o mikroorganizmanın nasıl bir özelliğe sahip olduğu önemli. Aşıdan sonraki mikroorganizmalar hastalık üretme yeteneği ortadan kaldırılmış virüslerdir. O yüzden süper taşıyıcı olduklarını düşünmelerine gerek olmadığını söyleyebiliriz” diye konuştu.

Hücreler aşı sayesinde virüse hazır oluyor

 Dr. Songül Özer, ‘Aşı, hastalık yapan mikroorganizma ile hasta olmadan önce tanışmamızı sağlıyor’ dedi ve sözlerini şöyle tamamladı:

“Hastalığa sebep olan mikroorganizmanın zayıflatılmış, hastalık yapma gücü azaltılmış hali ile vücudumuzun tanışmasını sağlıyor. Vücuttaki hücreleri hastalık yapma gücü azaltılmış aşı uyarıyor ve hafıza hücrelerine o mikroorganizma yerleşiyor. Mikroorganizmaya karşı hangi hücrelerin kullanılması gerektiğini vücut öğrenmiş oluyor. Gerçek hastalık etkeni virüs vücuda girdiğinde artık hücreler hazır oluyor. Eğer aşılıysak daha hızlı ve daha güçlü yanıt verebiliyoruz. Gerçek hastalık etkeni aşı olduğumuz halde vücudumuza girebilir ama onu ortadan kaldırmamız kesinlikle çok daha büyük bir ihtimal olur. Çok daha güçlü ve hızlı bir antijenik yapı için aşı oluyoruz.”